Η ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ


kion1Η ζωή στην Αρχαία Αθήνα

 Λήψη του αρχείου

Πηγή: ΚΟΛΟΜΠΟΒΑ Μ., ΟΖΕΡΕΤΣΚΑΙΑ Ε.

«Η καθημερινή ζωή στην αρχαία Ελλάδα»»,

Εκδόσεις Παπαδήμα, Αθήνα 1999

Στην Αθήνα η μέρα αρχίζει όπως στη φύση, με την ανατολή του ήλιου. Στον Αθηναίο δεν άρεσε η τεμπελιά. Πλούσιος ή φτωχός, σηκωνόταν μόλις φώτιζε η μέρα. Αλλιώς ούτε ήταν δυνατό. Η ζωή της Αθήνας ήταν έτσι ρυθμισμένη, που εκείνος που θα επέτρεπε στον εαυτό του να τεμπελιάσει τις πρώτες ώρες της μέρας δεν θα βρίσκε κανέναν στο σπίτι.

Όταν ο Ιπποκράτης ήθελε να περάσει από τον Σωκράτη να τον πάρει για να κάνουν μαζί μια επίσκεψη στον Πρωταγόρα, που είχε έρθει στην Αθήνα, πήγε στον Σωκράτη πριν από την ανατολή του ήλιου, κι όπως λέει ο Πλάτωνας «έκανε μεγάλη φασαρία χτυπώντας τη θύρα με ένα ραβδί». Ο Σωκράτης κοιμόταν. Ο Ιπποκράτης τον σήκωσε απ’ το κρεβάτι και επέμεινε να πάνε χωρίς καθυστέρηση.

Αλλά ο φιλόσοφος του απάντησε: «Όχι, είναι πολύ νωρίς. Να πάμε όταν φέξει». Μόλις φάνηκαν οι πρώτες ακτίνες του ήλιου κατευθύνθηκαν προς το σπίτι του Καλλία, όπου είχε καταλύσει ο Πρωταγόρας. Όταν όμως έφτασαν εκεί, βρήκαν το σπίτι γεμάτο καλεσμένους. Ο Πρωταγόρας έκανε περίπατο στη στοά μαζί με τον Καλλία και τους ακολουθούσε μια ομάδα ξένων, που είχαν έρθει από άλλες πόλεις, ακολουθώντας τα ίχνη του Πρωταγόρα. Στην άλλη άκρη της στοάς ένας άλλος σοφιστής, ο Πρόδικος, ήταν ακόμα ξαπλωμένος και σκεπασμένος με την κουβέρτα στο δωμάτιο, που είχε μετατραπεί σε κοιτώνα εξαιτίας των πολλών καλεσμένων, και συζητούσε κι αυτός για κάτι, αλλά ο Σωκράτης δεν κατάφερε να μάθει για ποιο πράγμα γινόταν λόγος γιατί ο Πρόδικος μιλούσε πάρα πολύ σιγανά.

Συνέχεια

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΜΕΝΙΔΗ


kion1       Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΜΕΝΙΔΗ*

      Σημειώσεις για το ποίημα τού Παρμενίδη και την προέλευσή του από   την  πρώιμη ελληνική κοσμολογία

                    Αντίστοιχο κεφάλαιο στο έργο του Karl R. Popper

               «Ο κόσμος του Παρμενίδη – δοκίμια για τον Προσωκρατικό Διαφωτισμό»

 Λήψη του αρχείου

 1 Η σημασία τής κοσμολογίας

 Ο Δυτικός μας πολιτισμός είναι πολιτισμός ο οποίος στηρίζεται στην επιστήμη. Είναι πολιτισμός ο οποίος στηρίζεται στην επιστήμη που θεμελιώθηκε από τον Κοπέρνικο, τον Γαλιλαίο, τον Kepler και τον Newton. Αλλά η επιστήμη του Κοπέρνικου, του Γαλιλαίου, του Kepler και του Newton ήταν η συνέχεια της κοσμολογίας των Ελλήνων.

Είναι λοιπόν σωστό να πούμε ότι ο Δυτικός πολιτισμός μας θεμελιώθηκε από τους Έλληνες. Από αυτούς επίσης έχουμε κληρονομήσει τις έννοιες της αλήθειας, της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης, του ανθρωπισμού, ακόμα και της αδελφοσύνης των ανθρώπων- τέτοιες ιδέες υπήρξαν από κάθε άποψη σπουδαίες για την πολιτική ιστορία του Δυτικού πολιτισμού. Στους Έλληνες χρωστάμε και τη Δυτική μας λογοτεχνία και ήταν και αυτή, στο ξεκίνημά της, αλληλένδετη με την επιστήμη και την κοσμολογία. Λογοτεχνία μαζί και επιστήμη έχουν την αρχή τους στον αφηγητικό λόγο, στη μυθοποιία και ιδιαίτερα στην κοσμολογική μυθοπλασία.

Η ιδέα μου είναι πως αφήγηση ή μυθοποιία είναι ένας από τους πρώιμους καρπούς της αρχικής εμφάνισης της ειδικά ανθρώπινης γλώσσας.[1] Ειδοποιός ή χαρακτηριστική διαφορά της ανθρώπινης γλώσσας δεν είναι ούτε η αυτο-έκφραση ούτε η επικοινωνία: διότι και τα

ζώα εκφράζουν τον εαυτό τους και επικοινωνούν μεταξύ τους. Ό, τι δεν φαίνεται πως είναι σε θέση να κάνουν τα ζώα και μπορούν να το κάνουν οι άνθρωποι με τη βοήθεια της γλώσσας, είναι να αφηγούνται· που θα πεί, να περιγράφουν καταστάσεις: η ανθρώπινη γλώσσα είναι ικανή να περιγράφει πραγματικές ή πιθανές καταστάσεις, πραγματικά γεγονότα ή ενδεχόμενα.[2]

Αυτό είναι κάτι που έχει υπέρτατη σπουδαιότητα. Η κατανόηση και μόνο και της πιο απλής ακόμα λεκτικής περιγραφής τού πιο απλού γεγονότος είναι ύψιστου βαθμού επίτευγμα και απαιτεί ενεργοποίηση της φαντασίας. Προκαλείται λοιπόν ερέθισμα στη φαντασία. Και αυτό τελικά οδηγεί σε δημιουργική και ευφάνταστη αφήγηση· αφήγηση συμβάντων ίσως για δικαιολόγηση κάποιας αποτυχίας ή για έξαρση κάποιας επιτυχίας στο κυνήγι.

Συνέχεια

ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ


kion1Αρχαίων Ελλήνων επιστήμη, μηχανική και τεχνολογία

(Πιεραντώνιος Παπάζογλου)

http://www.ekivolos.gr/Arxaiwn%20Ellhnvn%20texnologia.pdf

Πιεστήριο λαδιού

Ο ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ


kion1Ο ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

 Αντίστοιχο κεφάλαιο στο έργο του Karl R. Popper

«Ο κόσμος του Παρμενίδη – δοκίμια για τον Προσωκρατικό Διαφωτισμό»

220px-Karl_PopperΌταν έγραφα για τον Πλάτωνα στο βιβλίο μου Η ανοικτή κοινωνία (Κεφάλαιο 6: «Ολοκληρωτισμός και δικαιοσύνη») αφιέρωσα ένα μέρος στον σχολιασμό της πλατωνικής θεωρίας για τη δικαιοσύνη και της διάκρισης που κάνει ο Πλάτων σε «αριθμητική» ισότητα και «αναλογική» (ή «γεωμετρική») ισότητα· και προσάρτησα (στη σημείωση 9 του ίδιου κεφαλαίου) τα συμπεράσματά μου από μία μελέτη για τον Πλάτωνα και τη γεωμετρία, που αναδημοσιεύονται εδώ στην Ενότητα 1. Αργότερα έγραψα και μια προσθήκη με τον τίτλο «Ο Πλάτων και η γεωμετρία» και αυτή αναδημοσιεύεται τώρα ως Ενότητα 2. Ακολουθεί η Ενότητα 3, της οποίας το περιεχόμενο είναι η Προσθήκη II από τον Ιο τόμο της Ανοικτής κοινωνίας, γραμμένη το 1961, με τίτλο «Η χρονολόγηση του Θεαίτητου». Στις επόμενες Ενότητες 4 και 5 αναδημοσιεύονται κείμενα που για πρώτη φορά με αυτή τη μορφή είδαν το φως στην έκδοση του J. Ν. Findlay Studies in Philosophy, Οξφόρδη, 1966, ως ενότητες VII και VIII του δημοσιεύματος μου «Περί των πηγών τής γνώσεως και της αγνωσίας», που αποτέλεσε επίσης και την Εισαγωγή τού βιβλίου μου Εικασίες και ανασκευές (Conjectures and Refutations), με λιγότερες όμως υποσημειώσεις από όσες έχει εδώ. Η Ενότητα 6 με τίτλο «Η κοσμολογική προέλευση της Ευκλείδειας γεω­μετρίας» είναι μια κριτική παρέμβαση σε ανακοίνωση του Καθηγητή Arpad Szab0, η οποία πρωτοδημοσιεύτηκε στην έκδοση του Imre La­katos Problems in the Philosophy of Mathematics, τόμ. I, Άμστερνταμ,

1967,  σελ. 18-20 και, τέλος, η Ενότητα 7 είναι αναδημοσίευση του άρθρου μου «Πλάτωνος Τίμαιος 54e-55a», που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Classical Review 20 (νέα σειρά), 1970, σελ. 4-5.

Συνέχεια