ΤΙ ΕΝΝΟΕΙ Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΡΟ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ»


kion1Τι εννοεί ο Αριστοτέλης με τον όρο «επιστήμη»

Απόσπασμα από το έργο της Janet Coleman

 

«ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ»

από την αρχαία Ελλάδα μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους

Για τον Αριστοτέλη, όπως και για τον Πλάτωνα, η επιστήμη είναι ένα διανοητικό γνώρισμα των προσώπων που καταγίνονται με τη σκέψη. Επιστήμη σημαίνει γνώση. Ο Αριστοτέλης όμως πηγαίνει πιο μακριά από τον Πλάτωνα, χωρίζοντας την επιστήμη ή τη γνώση σε διαφορετικούς τρόπους ή διανοητικές προδιαθέσεις. Αυτό ισχύει επειδή ο Αριστοτέλης – παρότι όπως και ο Πλάτωνας ενδιαφερόταν για τη μονιμότητα και τη σταθερότητα της αλήθειας – ασχολήθηκε επίσης με την αλλαγή και τα αίτιά της. Έκανε τη διάκριση ανάμεσα στην κατάσταση όπου τα πράγματα αρχίζουν ή παύουν να υπάρχουν από τις περιπτώσεις όπου απλώς αλλάζουν. Η αλλαγή και η ποικιλία βρίσκονται σε κάθε τι που βιώνουμε. Πίστευε δε ότι τα αίτια και οι αρχές των διαφορετικοί πραγμάτων είναι διαφορετικά. Αυτό το γνωρίζουμε επειδή έχουμε εμπειρίες και στοχαζόμαστε πάνω σε αυτές. Αυτό σημαίνει κατά τον Αριστοτέλη ότι υπάρχουν διαφορετικά είδη ανθρώπινης γνώσης, δηλαδή διαφορετικοί τρόποι σκέψης ή διαφορετικές διανοητικές προδιαθέσεις. Αυτές οι διαφορετικές «επιστήμες» ξεχωρίζουν από τις δραστηριότητες που εκτελούνται από τον κάθε τρόπο σκέψης. Τις ταξινομεί σε ποιητικές, πρακτικές και θεωρητικές. Γι’ αυτό το λόγο η συζήτηση που θα γίνει σε αυτό το κεφάλαιο θα ακολουθήσει αυτούς τους διακεκριμένους τρόπους σκέψης: τον ποιητικό (παραγωγικό), τον πρακτικό και τον θεωρητικό.

Κάθε είδος γνώσης ή τρόπος σκέψης ή επιστήμη οδηγεί στην ανάπτυξη ανεξάρτητων, συστηματικοί γνωστικών κλάδων ή «επιστημών» που μελετούν διαφορετικά είδη πραγμάτων με τρόπους που προσιδιάζουν στα αντίστοιχα αντικείμενά τους, όπως αυτά καθορίζονται από τον τρόπο σκέψης πάνω σε αυτά.[1] Κάθε επιστήμη αναφέρεται στην ανθρώπινη προδιάθεση ή στον διανοητικό προσανατολισμό προς κάτι, είτε αυτό είναι η παραγωγή κάποιου πράγματος, είτε ο καθορισμός κάποιος (πρακτικής) ενέργειας είτε ο στοχασμός πάνω σε κάτι.[2]

Συνέχεια