Η ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ


kion1Η ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ

 ομώνυμο κεφάλαιο από το έργο της ΣΟΦΙΑΣ ΑΔΑΜ-ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ (καθ. Ιστορίας του δικαίου Παντείου Πανεπιστημίου)

                 «Η ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ»

 

I. Γενικά

Η διαιτησία[1], δημόσια ή ιδιωτική, ήταν ένας θεσμός πανελλήνιος. Ίσχυε στην Αθήνα όπως και σε πολλές άλλες ελληνικές πόλεις, θεσμοί αντίστοιχοι της αθηναϊκής διαιτησίας συναντώνται στη Μικρά Ασία, κυρίως στην Έφεσο, και στα νησιά του Αιγαίου, με διαφορετικές επωνυμίες. Στη Στυμφαλία οι διαιτητές ονομάζονται συλλύται, στην Αρκεσίνη της Αμοργού, στη Μυτιλήνη και στη Θάσο διαλλακταί και στη Λάμψακο επιγνώμονες. Διαιτηταί όμως ήταν η πιο γνωστή επωνυμία και περιλάμβανε τόσο τους ιδιωτικούς όσο και τους δημόσιους διαιτητές. Οι δημόσιοι διαιτητές ονομάζονταν επίσης «διαιτηταί αιρετοί» ή «κληρωτοί»[2].

Διαιτηταί συναντώνται και στον ελληνιστικό κόσμο, με τη διαφορά ότι οι αλεξανδρινοί διαιτηταί ήταν κοινοί τακτικοί δικαστές. Προφανώς η ονομασία τους πέρασε από τη διαιτητική δικαιοσύνη στην τακτική δικαιοσύνη της πόλης της Αλεξάνδρειας[3].

Πλην της ιδιωτικής και της δημόσιας διαιτησίας υπήρχε και η διεθνής διαιτησία, θεσμός ιδιαίτερα σημαντικός στις σχέσεις μεταξύ δύο πόλεων[4]. Οι ελληνικές πόλεις πραγματοποιούσαν επίσης μεταξύ τους συμφωνίες (σύμβολα) και σε θέματα δικαστικής προστασίας των πολιτών τους[5] .

Συνέχεια

ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΟΣ


kion1Το συγγραφικό έργο του Πλάτωνος:

Πλατωνική Βίβλος – Η Βίβλος του Φιλοσόφου.

Κανόνας 36 Έργων σε εννέα τετραλογίες.

   ΠΗΓΗ: http://www.heliodromion.gr/palaio/Platon.htm

  Το συγγραφικό έργο του Πλάτωνος θεωρείται ότι έχει σωθεί ακέραιο. Η παραδοθείσα ταξινόμηση του Έργου του σε εννέα τετραλογίες (9 χ 4) έγινε από τον λόγιο Θράσυλλο, που έζησε επί των χρόνων του αυτοκράτορος Τιβερίου (1ος αι. π.χ. -1ος αι. μ.χ.).

Η ταξινόμηση αυτή περιλαμβάνει τον τίτλο, που προκύπτει από το κύριο πρόσωπο του κάθε διαλόγου, τον υπότιτλο, ο οποίος αποδίδει το περιεχόμενο του έργου, και τον χαρακτηρισμό του (ηθικός, λογικός, κλπ.)

Στον Κανόνα της Πλατωνικής Βίβλου ( Άπαντα του Πλάτωνος – Corpus Platonicum) περιλαμβάνονται: Τριάντα τέσσερις (34) Διάλογοι, Η Απολογία του Σωκράτους, και 13 Επιστολές του Πλάτωνος.

Οφείλουμε, προς αποφυγήν κάθε παρεξηγήσεως, να διευκρινίσουμε την χρησιμοποίηση του όρου Βίβλος. Ο όρος αυτός έχει εκλάβει στην αντίληψη του σημερινού ανθρώπου έναν αλλοτριωμένο χαρακτήρα, λόγω της καπηλεύσεώς του και της αποκλειστικής ταυτίσεώς του με την λεγομένη “Παλαιά Διαθήκη”. Ο όρος Βίβλος, όμως, σήμαινε και -στα πλαίσια μιας καθ΄ όλα θεμιτής και αναγκαίας νοηματικής ανατροφοδοτήσεως της Ελληνικής Γλώσσας- σημαίνει το σύνολο μιας συγγραφής όπου συστηματοποιείται μια Διδασκαλία, και κατ΄ αυτόν τον τρόπο παραδίδεται στις επόμενες γενιές. Γι΄ αυτό και μία Βίβλος αποτελείται από πολλά Βιβλία, είναι δηλ. ένα Μέγα Βιβλίον. Ιδέ Αθήναιο, αρχή Δειπνοσοφιστών, όπου ονομάζει το σύνολο της συγγραφής του Βίβλο: Αθήναιος μεν ο της Βίβλου πατήρ… Ολυμπιόδωρο: Φερεκύδης ο διδάσκαλος Πυθαγόρου, ου και Βίβλος θεολόγος φέρεται, Νόννο και Ευστάθιο, οι οποίοι ομιλούν περί Ομηρικής Βίβλου: Βίβλος Ομήρου (Νόννος 1,42,181), Ιλιάς, Βίβλος δηλαδή (Ευστάθιος, Ιλιάς 1,8,1), αναπληροί δε πως και την Ιλιάδα η Βίβλος αυτή -η Οδύσσεια (Ευστάθιος, Οδύσσεια 1,2,35), Μέγα Ετυμολογικόν: Αριστάρχειος Βίβλος, η του Αριστάρχου (1,29,55), αλλά και στον ίδιο τον Πλάτωνα (Θεαίτητος 162 A) όπου μιλώντας για την Διδασκαλία του Πρωταγόρα, αναφέρει χαρακτηριστικά: εκ του αδύτου της Βίβλου εφθέγξατο

  Συνέχεια

Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ του Κλεισθένη


kion1Η μεταρρύθμιση ως μέσο καθιέρωσης της παρουσίας των πολιτών στην πολιτική σκηνή

               το σχετικό κεφάλαιο από το έργο του

                                «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ»            

             (Ο Κλεισθένης και η θεσμοθέτηση της παρουσίας του πολίτη στην  πολιτική σκηνή της Αθήνας)

 Christian Meier

Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, ο Κλεισθένης δεν άλλαξε καθόλου τα δικαιώματα της εκκλησίας του Δήμου· ίσως να θέσπισε την τακτική σύγκλησή της και να παραχώρησε στη Βουλή των Πεντακοσίων το δικαίωμα αυτής τής σύγκλησης.[1] Δημιούργησε πολύ στενούς δεσμούς ανάμεσα στη Βουλή αυτή και την κοινωνία, θεσπίζοντας από τη μια σχετικά μεγάλο αριθμό μελών και από την άλλη, με τη μεταρρύθμιση των φυλών, που καθεμιά τους έστελνε πενήντα βουλευτές στη Βουλή. Υποθέτουμε ότι οι βουλευτές ήδη τότε αποστέλλονταν από τους δήμους, ανάλογα με το μέγεθος των τελευταίων. Αντιστοιχούσε ένας βουλευτής για κάθε εξήντα ενήλικες πολίτες. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ένα μεσαίου μεγέθους χωριό έστελνε στην Αθήνα τρεις ή τέσσερεις βουλευτές. Οι βουλευτές ταξίδευαν στην Αθήνα για να παρακολουθήσουν τη συνεδρίαση και επέστρεφαν στον τόπο τους.[2] Πιθανόν ο Κλεισθένης εισήγαγε και διάφορες μορφές κλήρωσης για την εκλογή τους. καθώς και ρυθμίσεις, ώστε να μην εκλέγονται κάθε χρόνο οι ίδιοι.[3]

Μέσω αυτής τής Βουλής, το σύνολο τής αττικής κοινωνίας αποκτούσε ισχυρή παρουσία στην Αθήνα κατά ιδανικό τρόπο. Ταυτόχρονα η πολιτική βούληση, που διαμορφωνόταν στο άστυ, προβαλλόταν στην περιφέρεια, σε κάθε δήμο. Η Βουλή συνεπώς, ως χώρος ανταλλαγής απόψεων και κρίσεων, έπαιζε τον σημαντικό ρόλο τού συνδετικού κρίκου μεταξύ των διαφόρων τμημάτων τής κοινότητας.

Συνέχεια

Η ΣΙΚΕΛΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ


kion1Η ΣΙΚΕΛΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

 ἀπό τό ἔργο του

«ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ»

             (κεφ. Η’)

 Α. Πα­να­γό­που­λου

 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Σπανίως ἕνα ἱστορικό γεγονός ἔχει ἀπασχολήσει τόοο γόνιμα καί τήν ἱστοριογραφία καί τή λογοτεχνία. ὁσο ἡ μοιραία ἐκστρατεία τῶν Ἑλλήνων στή Σικελία στή διάρκεια τοῦ Πελοποννησικοῦ πολέμου. Χτυπητή ἐξαίρεση οἱ Περσικοί πόλεμοι, ἰδιαίτερα ἡ Ναυμαχία τῆς Σαλαμίνας (24.(λ480 π.Χ.), σέ σχέση μέ τό ἔργο τοῦ Ἡροδότου καί τούς Πέρσες τοῦ Αἰσχύλου. Ἀλλά καί πάλι σπουδαῖα μέν, ἀλλά καί τά δύο εἶναι μονοδιάστατα, μονοσήμαντα καί μονοαξονικά.

Ἡ Σικελική ἐκστρατεία, ἀντίθετα, ἀπασχόλησε ὄχι μόνο τόν μεγαλύτερο ἱστορικό ὁλων τῶν λαῶν ὁλων τῶν ἐποχῶν τῆς γῆς, τόν Θουκυδίδη, μέ τόν πιό ἐπιστημονικό, ἀμερόληπτο καί φιλοσοφικό τρόπο, καί μιά πλειάδα ἄλλων ἐλασσόνων ἱστοριογράφων, π.χ. τόν Τιμαῖο. τόν Πολαμώνα, τόν Ἔφορο, τόν Διόδωρο, ἀλλά καί ἔξοχους λογοτέχνες, ἰδιαίτερα ποιητές καί βιογράφους, ὁπως τόν Εὐριπίδη, τόν Κικέρωνα, τόν Πλούταρχο, τόν Ἀνώνυμο τοῦ Περί Ὕψους, τόν Σάτυρο στήν ἀρχαιότητα, ἀλλά καί πολλούς καί διαπρεπεῖς νεότερους, ξένους καί δικούς, ὁπως τόν Ἀγγλο ρομαντικό Robert Browning καί τόν Γιῶργο Σεφέρη. Ἰδιαίτερα αὐτοί οἱ δύο τελευταῖοι ἀνάγουν τά «παλίμψηστα», τά διακείμενα καί τά ὑπο-κείμενα, ὁ μέν Browning στήν Ἄλκηστη τοῦ Εὐριπίδη, ὁ δέ Σεφέρης στήν Ἰλιάδα τοῦ Ὁμηρου.

Συνέχεια

ΠΛΑΤΩΝ


kion1Πλάτων

 (το αντίστοιχο κεφάλαιο στο έργο του G.E.R. LLOYD
«ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ»
ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΛΗ ΩΣ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ

 Το δεύτερο ήμισυ του 5ου π.Χ. αιώνα σηματοδότησε τρεις αλλαγές που επηρέασαν βαθιά τη μετέπειτα εξέλιξη της ελληνικής σκέψης. Πρώτον, έχουμε ήδη επισημάνει τη διεύρυνση του πεδίου της εκπαίδευσης, φαινόμενο που συνδέεται με το κίνημα των σοφιστών. Ενώ η παραδοσιακή ελληνική εκπαίδευση περιοριζόταν στη διδασκαλία της γραμματικής, της μουσικής και της ποίησης, οι σοφιστές ήταν έτοιμοι να αναπτύξουν οποιοδήποτε θέμα, αρκεί να αμείβονταν για αυτό. Δεύτερον, σύμφωνα με την περίφημη φράση του Κικέρωνα (Συζητήσεις στο Τούσκουλο), ο Σωκράτης «κατέβασε τη φιλοσοφία από τον ουρανό». Αν οι προγενέστεροι φιλόσοφοι επιδόθηκαν με μεγαλύτερο ζήλο στη φυσική φιλοσοφία και στην κοσμολογία, ο Σωκράτης αλλά και πολλοί από τους σοφιστές έδειξαν, αντιθέτως, σαφή προτίμηση στην ηθική φιλοσοφία. Τρίτον, η Αθήνα αναδείχθηκε στο σημαντικότερο πνευματικό κέντρο της Ελλάδας. Ενώ οι περισσότεροι προγενέστεροι φιλόσοφοι είχαν ζήσει και εργαστεί είτε στην Ιωνία είτε στην Κάτω Ιταλία, από τον Σωκράτη και μετά όλο και περισσότεροι από τους σημαντικούς διανοητές ή ήταν γεννημένοι στην Αθήνα ή πέρασαν εκεί μεγάλο μέρος της ζωής τους- τον 4ο π.Χ. αιώνα η τάση αυτή έγινε ακόμη πιο έντονη, όταν τόσο ο Πλάτων όσο και ο Αριστοτέλης ίδρυσαν σχολές την Ακαδημία και το Λύκειο, αντίστοιχα που προσείλκυσαν φιλοσόφους και επιστήμονες από ολόκληρη την Ελλάδα.[1]

Συνέχεια