Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ


 

kion1Ο έλεγχος των εν ενεργεία αξιωματούχων

 

ομώνυμο κεφάλαιο από το έργο της ΣΟΦΙΑΣ ΑΔΑΜ-ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ

 

«ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ

       ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»

 Λήψη του αρχείου

 

  1. ΓΕΝΙΚΑ

 

Οι πηγές μας αποκαλύπτουν ένα ιδιαίτερα αυστηρό σύστημα ελέγχου όλων εκείνων των Αθηναίων που αναλάμβαναν δημόσια καθήκοντα[1].

Μια δημοκρατική πόλη σαν την Αθήνα, που ανέθετε σημαντικές αρμοδιότητες στους αξιωματούχους των οποίων η ανάδειξη ήταν σε μεγάλο βαθμό τυχαία, είναι προφανές ότι θα είχε φροντίσει να υπάρχουν και τρόποι προστασίας, άμυνας και απαλλαγής από δημόσιους λειτουργούς που παρανομούσαν, δεν εφάρμοζαν τους νόμους, σπαταλούσαν το δημόσιο χρήμα και γενικώς έθεταν την πόλη σε κίνδυνο με την επίμεμπτη διαγωγή τους.

Τον 4° π.Χ. αι. έλεγχοι, κυρίως στη διαχείριση και τις δαπάνες δημοσίου χρήματος, γίνονταν σε πρώτο στάδιο κατά τη διάρκεια της άσκησης κάθε αξιώματος και σε δεύτερο στάδιο στο τέλος της, όταν πλέον οι αξιωματούχοι απέρχονταν από το αξίωμα που κατείχαν.

Κατά τη διάρκεια της θητείας των αξιωματούχων μπορούμε να διακρίνουμε δύο μεγάλες κατηγορίες ελέγχων, τους τακτικούς, που διενεργούνταν αυτεπάγγελτα σε τακτά χρονικά διαστήματα και αφορούσαν όλους τους αξιωματούχους και τους έκτακτους, δηλαδή αυτούς που διενεργούνταν μετά από καταγγελία για συγκεκριμένο αδίκημα και για συγκεκριμένο αξιωματούχο. Αλλά και η ίδια η Εκκλησία του Δήμου ή ο Άρειος Πάγος μπορούσαν να αναλάβουν την πρωτοβουλία ενός έκτακτου τέτοιου ελέγχου αν είχε πέσει στην αντίληψή τους ένα π.χ. μεγάλο πολιτικό ή οικονομικό σκάνδαλο.

Η αρμοδιότητα για τους τακτικούς ελέγχους ανήκε στη Βουλή και στο Δήμο. Η μεν Βουλή με μια ειδική επιτροπή από δέκα μέλη της τους λογιστάς διενεργούσε τακτικούς ελέγχους στο τέλος κάθε πρυτανείας. Ο Δήμος, από την πλευρά του, ασκούσε τακτικό έλεγχο στην κυρία εκκλησία κάθε πρυτανείας με τη λεγάμενη διαδικασία της επιχειροτονίας.

Συνέχεια

Advertisements