ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΚΑΙ ΗΡΟΔΟΤΟΣ


kion1ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΚΑΙ ΗΡΟΔΟΤΟΣ:

ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΤΟΥΣ

 Λήψη του αρχείου

Ζαχαρίας Ρογκότης

Το παρόν κεφάλαιο διερευνά όψεις της διακειμενικότητας μεταξύ του Θουκυδίδη και του Ηροδότου. Η εξέταση των θεματικών, δομικών και λεξικολογικών συνδετικών κρίκων μεταξύ των δύο ιστορικών είναι χρήσιμη από δύο απόψεις: κατ’ αρχάς προσφέρει ενδείξεις για το ότι οι δύο ιστορικοί μοιάζουν ως προς τις μεθόδους τους, τη λογοτεχνική παρουσίαση και τις απόψεις για την ιστορική αιτιολογία περισσότερο από ότι συνήθως, σχεδόν αξιωματικά, πιστεύεται. Έπειτα βοηθά να αποφασίσουμε αν ο Θουκυδίδης γνώριζε – και ίσως και επηρεάστηκε – από το έργο του προκατόχου του.

Πρέπει όμως να αρχίσω με μια μεθοδολογικής φύσης παρατήρηση. Πιστεύω ότι το μέγεθος και η φύση της σχέσης μεταξύ του Θουκυδίδη και του προκατόχου του είναι στοιχεία ασαφή, αν όχι εντελώς σκοτεινά. Αυτό οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στο ότι ο Θουκυδίδης αποφεύγει να αναφερθεί στον προκάτοχό του ονομαστικά και με αυτόν τον τρόπο δεν δηλώνει αν χρησιμοποίησε το έργο του ως πηγή ή ως πρότυπο. Έτσι, κάθε προσπάθεια να διερευνήσει κανείς τη σχέση μεταξύ των δύο ιστορικών δεν είναι δυνατόν να είναι περισσότερο από εικοτολογία. Αυτό είναι ακόμη πιο φανερό εάν συγχρόνως λάβουμε υπόψη το απέραντο λογοτεχνικό υλικό το οποίο έχει χαθεί για πάντα ή έχει σωθεί αποσπασματικά, και επίσης τη μεγάλη επιρροή του Ομήρου, των λυρικών ποιητών και της τραγωδίας, όλων δηλαδή αυτών των ανεξάντλητων και κοινών ‘αποθεμάτων’ πνευματικής και λογοτεχνικής κληρονομιάς, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν γίνονται συγκρίσεις μεταξύ δύο αρχαίων συγγραφέων.

Συνέχεια

Advertisements