Ν ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΑ


kion1Η αινιγματική προσωπικότητα του Πυθαγόρα

Ο Ι. Ν. Μαρκόπουλος γράφει για τις αντιφατικές πλευρές του χαρακτήρα και της σκέψης του φιλοσόφου, για τους αμφισβητίες και τους υποστηρικτές του, καθώς και για τις σημαντικές «πρωτιές» της Πυθαγόρειας Σχολής

          Από όλους τους προσωκρατικούς φιλοσόφους ο Πυθαγόρας ο Σάμιος (περί το 580-500 π.Χ.) είναι σίγουρα ο πιο αμφιλεγόμενος και αινιγματικός. Αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στις πενιχρές πληροφορίες που διαθέτουμε για το άτομό του· μπορεί επίσης να οφείλεται στις σχετικά όψιμες γραπτές μαρτυρίες που έχουμε για τη ζωή και το έργο του Σαμίου και των Πυθαγορείων. Οι μεταγενέστερες αυτές μαρτυρίες περιέχουν αναμφίβολα πολλές ξένες και αβέβαιες προσθήκες, που σίγουρα δεν διασφαλίζουν την αλήθεια.

Πέρα όμως από τις διαπιστώσεις αυτές, οι ασάφειες και αντιφατικότητες που αφορούν την προσωπικότητα του φιλοσόφου και τον Πυθαγορισμό σχετίζονται επίσης, κατά τη γνώμη μου, με τον μυστηριακό όσο και μυστικιστικό χαρακτήρα της ηθικοθρησκευτικής, κατ’ ουσίαν, αδελφότητας που ίδρυσε ο Πυθαγόρας στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας και με την προσπάθεια του Πυθαγόρα και των Πυθαγορείων να επιτύχουν τη σύζευξη θρησκείας και επιστήμης. Η σύζευξη αυτή δεν επιχειρήθηκε στη βάση ενός φυσικού, ανοιχτού στην επικοινωνία θρησκευτικού συναισθήματος, αλλά οικοδομήθηκε πάνω σε έναν ξένο προς την ελληνική σκέψη, κλειστό, αυταρχικά και ιεραρχικά διαρθρωμένο κύκλο μυημένων μελών, που εξέφραζαν και ακολουθούσαν τις θρησκευτικές και ηθικές επιταγές μέσα από έναν απόρρητο και αποκρυφιστικό θεωρησιακό λόγο.

Συνέχεια

Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ


kion1Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Ἑκηβόλος

Εισαγωγή –

Ο σύγχρονος κόσμος οφείλει σχεδόν τα πάντα στους Έλληνες. Αυτοί προσδιόρισαν για πρώτη φορά τις κατηγορίες σκέψης που έχουμε ως σήμερα, διαμόρφωσαν τα κυριότερα πνευματικά μας εργαλεία και έδωσαν συγκεκριμένο περιεχόμενο στις αρχές της ηθικής μας. Γενικότερα, ανακάλυψαν την επιστημονική έρευνα διατυπώνοντας τα πρώτα ερωτήματα και προσπάθησαν να τα απαντήσουν, με επιτυχία σε ικανοποιητικό βαθμό. Ανύψωσαν όλες τις μορφές της τέχνης τόσο, ώστε όλα τα σύγχρονά της ρεύματα να πηγάζουν απ’  την ελληνική τέχνη.

Στην κοινή κληρονομιά, που οι στοχαστές και οι καλλιτέχνες έκαναν να καρποφορήσει στη διάρκεια 15 αιώνων με διαφορετικά αποτελέσματα, κανείς δεν αμφισβητεί τον πρωταρχικό ρόλο που έπαιξε ο Ελληνισμός.

Γι’ αυτό οι σύγχρονοί μας αισθάνονται μεγάλο ενδιαφέρον για έναν λαό, στον πολιτισμό του οποίου οφείλουμε τόσα πολλά. Το ενδιαφέρον αυτό μπορεί να ικανοποιηθεί απόλυτα, αφού οι πηγές που μας αποκαλύπτουν την Αρχαία Ελλάδα είναι ιδιαίτερα πλούσιες και ποικίλες.

Συνέχεια

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ


 

kion1   ΟΙ  ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ  ΣΥΝΘΗΚΕΣ  ΓΕΝΝΗΣΗΣ     ΤΗΣ  ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

 Ἑκηβόλος

1. Το Ελληνικό θαύμα

 

            Η Ελληνική πνευματική δημιουργία (έπη, λυρική ποίηση, θέατρο, φιλοσοφία) απ’ τον 8ο αιών. π. Χ. έως τον 4ο  προκαλούσε το θαυμασμό σ’ όσους ήρθαν σε επαφή μαζί της, με αποτέλεσμα να την αντιμετωπίσουν ως θαύμα.

            Αυτό που κυρίως εξέπληττε ήταν η ανάδειξη τρόπων σκέψεως κι εκφράσεως μοναδικών στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αν όμως η πνευματική αυτή συνεισφορά των Ελλήνων αντιμετωπιστεί ως θαύμα, τότε ακυρώνεται, γιατί αυτό που προσέφεραν οι Έλληνες στον πολιτισμό ήταν η λογική αντιμετώπιση των ιστορικών και φυσικών φαινομένων, κι επομένως η αναζήτηση των αιτίων τους. Και επειδή απ’ την Ομηρική ποίηση ήδη εμφανίζεται η τάση να απομακρύνεται το μυστηριώδες και να προβάλλονται οι λογικές σχέσεις των φαινομένων, έτσι πρέπει να αντιμετωπιστεί το Ελληνικό «θαύμα».

Συνέχεια