ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ: Η ΖΩΗ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ


kion1Ηράκλειτος:

Η ζωή και η φιλοσοφία του 

 Λήψη του αρχείου

         σε συμπιεσμένη μορφή

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ

                                   (Γιάννη Τζαβάρα) 

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

                                                                                                                                                                                 Δημοσιεύθηκε: 24 Monday September @ GTB Daylight Time

 

         Η ζωή και η φιλοσοφία του 

Ηράκλειτος θα πει Ηρα-κλειτός, δηλαδή αυτός που χρωστά τη δόξα του στην Ήρα.

 «Ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο επονομαζόμενος σκοτεινός, κατέχει μια κεντρική θέση στο σύνολο της ελληνικής φιλοσοφίας και σε ολόκληρη την παγκόσμια ιστορία της σκέψης».

Ο Ηράκλειτος είναι ένας στοχαστής. Αυτός για πρώτη φορά στοχάζεται μέσα από τα πλαίσια του Λόγου τι είναι Κόσμος. Η σκέψη του παραμένει ανοιχτή και πολυδιάστατη, ερωτηματική και αινιγματική, αποσπασματική και ποιητική. Δεν κατασκευάζει κάποιο σύστημα. Ο Ηράκλειτος στοχάζεται πριν ακόμα συσταθεί η μεταφυσική και διαμορφωθούν οι φιλοσοφικές σχολές. Ήταν το σπέρμα της δικής του σκέψης που έθρεψε όλη τη φιλοσοφία και μάλιστα πριν τη διαμόρφωσή της σε Μεταφυσική, Θεολογία, Λογική, Φυσική και Ηθική.

Συνέχεια

Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ


kion1Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ*

Θ. Πελεγρίνη

Η ΗΘΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ

(σχεδιάγραμμα-ΕΚΗΒΟΛΟΣ)

Κριτική ανάγνωση της Επικούρειας Φιλοσοφίας

Το «λάθε βιώσας» του Επίκουρου αποτελεί απόσυρση του πολιτικού;

Δείτε κι εδώ:

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ

Sir Richard Livingstone

         Ο Επίκουρος, που έζησε κι έδρασε στο δεύ­τερο ήμισυ του τετάρτου αιώνος και τις πρώτες δεκαετίες του τρίτου αιώνος προ Χριστού, γεννήθηκε στην Σάμο. όπου και πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Ήταν γιος φτωχού Αθηναίου, που είχε μεταβεί στην Σάμο ως άποικος. Ο Επίκουρος ήρθε στην Αθήνα σε ηλικία δεκαοκτώ ετών —περίπου την εποχή του θανάτου του Μεγάλου Αλεξάνδρου—, προκειμένου να εκπληρώσει την στρατιωτική θητεία του και να κατοχυ­ρώσει, έτσι, την ιθαγένεια του. Μετά την εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας του πήγε στην Μικράν Ασία, για να συναντήσει την οικογένεια του, όπου είχε καταφύγει, όταν οι Αθηναίοι άποι­κοι εκδιώχθηκαν από την Σάμο. Αφού έμεινε δώδεκα περίπου χρόνια στην Μικράν Ασία, πήγε στην Μυτιλήνη, όπου ίδρυσε φιλοσοφική σχολή, και μετά στην Λάμψακο, και κατόπιν στην Αθήνα, όπου και πέθανε τελικά. Στην Αθήνα αγόρασε κι έναν κήπο, όπου συνήθιζε να διδάσκει τους μαθητές και τους οπαδούς του. οι οποίοι, για τον λόγο αυτόν, ονομάστηκαν «οι από κήπου». Η σχολή του Επίκουρου είχε τον χαρακτήρα του κοινοβίου, στο οποίο περιλαμβάνονταν δούλοι και εταίρες, μετά των οποίων ο ιδρυτής της είχε αναπτύξει μεγάλη οικειότητα και φιλία. Γενικώς, τα μέλη της σχολής δεν ησχολούντο μόνο με την σπουδή της φιλοσοφίας, αλλά προσπαθούσαν, επίσης, να δημιουργήσουν μεταξύ τους μιαν ατμόσφαιρα φιλίας, ψυχαγωγίας και τέρψης. Το γεγονός αυτό στάθηκε η αφορμή, ώστε να κυκλοφορηθεί η φήμη ότι στον κήπο του Επίκουρου γινόντουσαν όργια —πράγμα ανακριβές, όμως.

Συνέχεια

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ


kion1ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ

 W. K. C. Guthrie

  

α.  Το Αριστοτελικό Σύμπαν

        Ο Αριστοτέλης, εξεταζόμενος με βάση τις αρχές μιας Επιτο­μής της Φιλοσοφίας του – αρχές πολύ συμπαθείς σήμερα – υποφέρει λιγότερο από τον Πλάτωνα, και μια τέτοια μεταχεί­ριση του προτίθεμαι να επιχειρήσω. Θα προσπαθήσω να εξη­γήσω τις θεμελιώδεις αρχές που υπόκεινται σε κάθε κλάδο της φιλοσοφίας του και όχι τις λεπτομέρειες οποιουδήποτε από αυτούς. Πρώτα όμως θα είναι καλό να δώσω ένα περίγραμμα της ζωής του.

        Γεννήθηκε το 384 π.Χ. στα Στάγειρα της Β. Ελλάδας, ήταν Ίωνας με αίμα επιστημονικό στις φλέβες του, γιατί ο πατέρας του ήταν μέλος της ιατρικής συντεχνίας των Ασκληπιαδών και γιατρός του πατέρα του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας. Στην ηλικία των δεκαεπτά ετών ήρθε στην Αθήνα, να σπουδάσει στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Τότε ο Πλάτων έλειπε στη Σικελία, την οποία επισκέφτηκε επανειλημμένα κατά τα επόμενα δέκα χρόνια, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία για το πόσο τερά­στια επίδραση είχε η κεφαλή της σχολής πάνω στον περιφημό­τερο μαθητή της. Ο Αριστοτέλης έμεινε στην Ακαδημία του Πλάτωνα μέχρι το θάνατο του τελευταίου, είκοσι χρόνια αρ­γότερα. Ήταν επιμελής σπουδαστής των διαλόγων, από τους οποίους οι σπουδαιότεροι είχαν κιόλας γραφεί, και θεώρησε τον «Φαίδωνα» ως το πρότυπο για το δικό του φιλοσοφικό δοκίμιο. Όταν, μετά το θάνατο του Πλάτωνα, άφησε την Αθήνα, δεν είχε ίσως σκοπό να διακόψει σχέσεις με την πλα­τωνική παράδοση, γιατί έφυγε μαζί με τον Ξενοκράτη, έναν από τους πιο συντηρητικούς πλατωνιστές, που αργότερα ξα­ναγύρισε για να αναλάβει την αρχηγία της σχολής, και η νέα τους έδρα βρισκόταν σε έναν άλλο πλατωνικό κύκλο. Δεν είχε και πολλά κίνητρα να μείνει στην Αθήνα ο Αριστοτέλης. Ο νέος αρχηγός της Ακαδημίας ήταν ο ανεψιός του Πλάτωνα Σπεύσιππος, του οποίου τις φιλοσοφικές απόψεις δεν συμπα­θούσε ούτε ο ίδιος ούτε ο Ξενοκράτης και επιπλέον την πόλη είχαν πρόσφατα ταράξει τα νέα της κατάληψης της Ολύνθου από το Φίλιππο. Οι φίλοι της Μακεδονίας δεν ήταν συμπα­θείς στην Αθήνα και ο Αριστοτέλης είχε ευνοϊκές διαθέσεις για τη Μακεδονία, και εξ αιτίας των σχέσεων του πατέρα του και από φυσική κλίση.

Συνέχεια

ΠΛΑΤΩΝ


Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

(σχεδιάγραμμα ΕΚΗΒΟΛΟΣ)

kion1ΠΛΑΤΩΝ

– το αντίστοιχο κεφάλαιο στο βιβλίο «ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ» –

W. K. C. Guthrie

            α. Η θεωρία των Ιδεών

          Θα κατανοήσουμε πιθανόν τη φιλοσοφία του Πλάτωνα κα­λύτερα, αν τον δούμε να εργάζεται πρώτα πρώτα υπό την επίδραση δύο σχετικών κινήτρων. Επιθυμούσε πρώτα από όλα να συνεχίσει το έργο του Σωκράτη εκεί που αναγκάστηκε να το αφήσει ο Σωκράτης, να παγιώσει τη διδασκαλία του δα­σκάλου του και να την υπερασπιστεί κατά των αναπόφευκτων ερωτημάτων. Αλλ’ ως προς αυτό δεν ενεργούσε μόνο από κί­νητρα προσωπικής αγάπης ή σεβασμού. Αυτό ταίριαζε με το δεύτερο κίνητρο του, που ήταν να υπερασπιστεί και να κατα­στήσει άξια υπερασπίσεως την ιδέα της πόλης-κράτους ως μο­νάδας ανεξάρτητης πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά. Για­τί ο Πλάτων σκέφτηκε ότι αυτός ο ευρύτερος στόχος μπορούσε να εκπληρωθεί επιτυχέστερα, αν αποδεχόταν και ανέπτυσσε την πρόσκληση του Σωκράτη προς τους Σοφιστές.

Συνέχεια

Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ – Η ΖΩΗ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ


kion1Ο Σωκράτης – η ζωή και η διδασκαλία του

Σωκράτης:

Ο Βίος και η Διδασκαλία ενός Μεγάλου Φιλοσόφου

 

  πηγή :  [“Ο Σωκράτης, H ζωή του, η διδασκαλία του- Επιλογικά-”,

B. Τατάκης,καθηγητής Παν. Θες/νικης Εκδ. Αστήρ, 1993]

«..Απονία των Αθηναίων βιασθείς πιείν κώνειον απέθανεν». Αυτά τα επιγραμματικά λόγια αφιερώνει ο Σουίδας στο Σωκράτη. Με αυτά και δίνει και κρίνει το ιστορικό γεγονός. Τι τραγική ειρωνεία, αλήθεια. Το στόμα που ακούραστα μιλούσε για το αγαθό, το στόμα το γεμάτο αισιοδοξία και πίστη στον άνθρωπο, να πάρει για ανταμοιβή το πικρό κώνειο. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο οδήγησε ο Σωκράτης τον εαυτό του στο κώνειο, ο τρόπος με τον οποίο το πήρε, μετέβαλε το θάνατο του σε αστείρευτη εστία ηθικού φωτός.

Και έτσι η φωνή του Δασκάλου ούτε έπαψε, ούτε θα πάψει ποτέ να ακούγεται. Γιατί αναφέρεται στα καίρια και βασικά, τα ουσιαστικά θέματα της ηθικής φύσης του ανθρώπου, που παρ’ όσα κι αν λέγονται, μένουν, φαίνεται, όπως πίστευε ο Σωκράτης, κοινά και αναλλοίωτα στο βάθος. Θα ακούγεται λοιπόν η φωνή του από τις γενεές των ανθρώπων που θα μοχθούν και θα ιδρώνουν για να πραγματώσουν κι αυτές άξια την ηθική ουσία του ανθρώπου. Ο θάνατος του Σωκράτη διδάσκει και με ένα πρόσθετο τρόπο. Μας καλεί να προσέχουμε σε κάθε πράξη μας, την ώρα που την πιστεύουμε καλή ή δίκαιη, μήπως κρατούμε στο χέρι μας κάποιο ποτήρι με κώνειο για κάποιον.

Συνέχεια